Wspinaczka bez zabezpieczenia i asekuracji - czy wspinaczka free solo jest dla każdego?

AITekst opracowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zasady i ograniczenia

Ekstremalna wspinaczka bez zabezpieczenia oznacza wspinanie się po pionowych, skalnych ścianach bez jakiejkolwiek pomocy z zewnątrz czy asekuracji. Sam na sam z pionową ścianą i własnymi słabościami. Ostateczny sprawdzian wytrzymałości fizycznej i psychicznej. O takich wejściach wspinacze mówią „free solo” lub „na żywca”. Największą sławę zdobył w ten sposób Alex Honnold, o którym powstał oscarowy dokument. Niektórzy zamiast skał i górach wybierają wysokie budynki. Tego typu wspinaczkę bez zabezpieczeń określa się jako urban climbing. Przeczytaj i dowiedz się więcej!

Wspinaczka bez zabezpieczenia wymaga sprawności, techniki wspinania i silnej psychiki

O ile kilkanaście lub kilkadziesiąt metrów niżej znajduje się wystarczająco głęboki zbiornik wodny, można zachować względny spokój. Poważne skutki uderzenia w taflę lub podwodną skałę należą do rzadkości - co nie znaczy, że wspinaczom uprawiającym deep water solo nic nie grozi. Natomiast górską wspinaczkę bez zabezpieczeń należy traktować jako wyzwanie rzucane śmierci prosto w twarz. Aby mieć jakiekolwiek szanse przejścia drogi wspinaczkowej w ten sposób, trzeba wykazywać się następującymi cechami:

• doskonała sprawność fizyczna;
• silne, wytrzymałe kończyny;
• lata doświadczeń we wspinaczce skałkowej;
• perfekcyjne opanowanie technik wspinania
• ponadprzeciętna odwaga;
• odporność psychiczna na ekstremalne sytuacje.

Ekstremalna wspinaczka free solo. Wyczyny Alexa Honnolda i innych legend sportu

Przez jednych podziwiani, przez innych oskarżani o brak wyobraźni i zły wpływ na początkujących, którzy chcą dorównać swoim idolom zdecydowanie zbyt szybko. Kto jest najwybitniejszym przedstawicielem wspinaczki bez zabezpieczeń? W opinii sporej części środowiska na taki tytuł zasłużył Alex Honnold. Duży wpływ na taki stan rzeczy mają nie tylko jego osiągnięcia, ale i aktywność filmowa. Dokument „Free Solo” o wejściu Honnolda na El Capitan w Parku Narodowym Yosemite otrzymał Oscara w 2019 roku. Inne spośród jego osiągnięć to:

• przejście północno-zachodnią ścianą Half Dome;
• wejście na Rostrum;
• kilka rekordów czasowych, np. przejście turniami patagońskiego masywu Fitz Roy;
• wytyczenie wielu dróg wspinaczkowych w Afryce i na Antarktydzie.

Nie trzeba wchodzić po 900-metrowej ścianie El Capitan, by zasłużyć sobie na miano legendy.

Pozostali przedstawiciele wspinaczki bez zabezpieczenia

Trudną, ryzykowną wspinaczką bez zabezpieczenia zasłynęli również:

• Dan Osman - stolarz, kaskader, artysta, jeden z najsłynniejszych wspinaczy freesolowych. Specjalizował się także swobodnych lotach na sztywnej linie. Jego rekord to skok z ponad 1000 stóp (ok. 300 m wysokości). Zginął w 1998 roku podczas jednej z takich prób;
• Hansjörg Auer - wspiął się na Via Attraverso il Pesce, w środowisku znane jako „Ryba”. Zginął w 2019 roku podczas schodzenia z Howse Peak w Canadian Rockies;
• Alain Robert - czyli Spider-Man. W kostiumie komiksowego superbohatera wdrapywał się na drapacze chmur, np. dubajski Cayan Tower;
• Marcin „BNT” Banot - polski wspinacz specjalizujący się w urban climbingu. Wszedł m.in. na wieżę Eiffla, wrocławską iglicę przy Hali Stulecia, brytyjski Humber Bridge czy paryski wieżowiec Montparnasse;
• Dawid Kaszlikowski - można stwierdzić, że spopularyzował wspinaczkę bez zabezpieczeń w Polsce. W latach 1999-2004 media poświęcały sporo czasu jego spektakularnym akcjom. Zajmuje się także wspinaczką wysokogórską, fotografią i pracą operatora kamery.

Wspinaczka bez zabezpieczenia. Brak liny do asekuracji nie oznacza braku sprzętu wspinaczkowego

Kiedy emocje i ryzyko zapierają dech w piersiach, nie można sobie pozwolić na najmniejszy błąd. Dlatego podczas wspinaczki bez zabezpieczeń niezwykle ważna jest magnezja. Dzięki niej dłonie się nie pocą, co zwiększa pewność chwytu. Środek zapobiegający ślizganiu się palców i ręki występuje w wielu formach - proszku, kostki, żelu, kremu, a nawet płynu.

Kolejnym istotnym elementem wyposażenia będą buty wspinaczkowe. Powinny być wygodne, a zarazem ściśle przylegać do stopy i posiadać podeszwę przystosowaną do powierzchni, po której masz zamiar wchodzić. W sklepach Decathlon zwróć jeszcze uwagę na:

• wygodne spodnie, bluzy, podkoszulki;
• kaski wspinaczkowe;
• podręczne woreczki na magnezję.

Wspinaczka bez zabezpieczenia zapewnia mnóstwo emocji. Wiąże się jednak z ryzykiem. Stopień trudności wyzwań trzeba zwiększać umiejętnie i adekwatnie do poziomu swojej techniki. Wiele osób trenuje przez lata, a i tak nigdy nie pomyśli nawet o wejściach typu free solo. Na początek decydują się na bouldering lub wspinaczkę ściankową bez liny.

Jak nazywa się wspinaczka bez zabezpieczenia?

Wspinaczka bez zabezpieczenia nazywa się najczęściej free solo, a po polsku także wspinaczką solową lub wspinaniem na żywca. Nazwa opisuje sposób pokonywania drogi, a nie jej trudność ani wysokość. W użyciu funkcjonują zarówno określenia angielskie, jak i polskie, dlatego ich znaczenie zależy od kontekstu.

Fraza „wspinaczka bez zabezpieczenia nazwa” prowadzi do określenia free solo, ale nie należy utożsamiać go z każdą wspinaczką solo. Wspinacz może wspinać się samodzielnie, a jednocześnie korzystać z liny i sprzętu ochronnego. O braku asekuracji mówi się wtedy, gdy podczas przejścia nie ma takiej ochrony.

Free solo różni się również od wspinaczki free climbing. W obu przypadkach wspinacz porusza się po skale, używając naturalnych chwytów i stopni, lecz free climbing może odbywać się z liną oraz punktami asekuracyjnymi. Określenie „free” odnosi się tu do sposobu pokonywania trudności, a nie do braku zabezpieczeń.

Polskie określenie „na żywca” bywa stosowane jako odpowiednik free solo, szczególnie w rozmowach wspinaczy. W tekstach o konkretnym przejściu warto sprawdzić, czy autor ma na myśli całkowity brak asekuracji, czy jedynie samotne wspinanie. Samo słowo „solo” nie przesądza o tym, czy użyto liny.

Wspinaczka bez liny może mieć także odrębne nazwy związane z miejscem lub warunkami przejścia. Przykładem jest deep water solo, czyli wspinanie nad wodą, oraz urban climbing, odnoszący się do wspinania po konstrukcjach miejskich. Są to określenia szerszego rodzaju aktywności; nie zastępują nazwy techniki, jeśli istotny jest brak asekuracji.

Najprecyzyjniej określa się więc sposób przejścia: free solo oznacza wspinanie bez liny i asekuracji, a solo może oznaczać wspinanie w pojedynkę także z zabezpieczeniem. To rozróżnienie pozwala uniknąć niejasności w opisach treningu, osiągnięć i ryzyka.