Hawrań - poznaj najwyższy szczyt Tatr Bielskich

AITekst opracowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zasady i ograniczenia

Hawrań (słow. Havran) to najwyższy szczyt w słowackich Tatrach Bielskich, a zarazem najwyższy wapienny szczyt całych Tatr. Jego wysokość wynosi 2152 m n.p.m. Masyw Hawrania góruje nad pięcioma dolinami:

• Doliną Zadnich Koperszadów;
• Doliną Hawranią;
• Doliną Nowego Wierchu;
• Doliną Stefanową;
• Doliną Jaworową.

Przed głównym wierzchołkiem Hawrania można dostrzec Niżni Hawrani Zwornik, Hawranią Czubkę i Hawranią Szczerbinę, a także Wyżni Hawrani Zwornik. Znajdują się tu również charakterystyczne turnie: Niżni Hawrań, Zadni Hawrani Kopiniak i Skrajny Hawrani Kopiniak. Od tej ostatniej opada do Hawraniej Doliny ściana o wysokości 250 m. Jest najwyższa w całych Tatrach Bielskich.

Warto zaznaczyć, że zbocza całego masywu są strome, pocięte żlebami i porośnięte kosodrzewiną. Znajdują się tam liczne jaskinie, m.in. najgłębsza w Tatrach Bielskich Jaskinia Strzystarska.

Hawrań zbudowany jest głównie z wapieni. Jego masyw oddziela Dolinę Zadnich Koperszadów od Doliny Jaworowej. Od sąsiedniego Nowego Wierchu Hawrań oddzielony jest Hawranią Przełęczą. Grań Hawrania ciągnie się od Szerokiej Przełęczy Bielskiej po Strzystarską Przełęcz. W grani tej, poza głównym wierzchołkiem Hawrania, wyróżnia się m.in. Płaczliwą Skałę oraz Murań.

Hawrań znajduje się na terenie rezerwatu ścisłego TANAP-u i nie prowadzą na niego znakowane szlaki turystyczne. Teoretycznie najłatwiejsze wejście na szczyt wiedzie z Doliny Zadnich Koperszadów, ale wymagałoby ono przejścia stromych i eksponowanych fragmentów.

Najbliżej masywu Hawrania można się znaleźć, wędrując niebieskim szlakiem, który zaczyna się w Dolinie Jaworowej i biegnie na Przełęcz pod Kopą. Prowadzi Doliną Zadnich Koperszadów. Podczas wędrówki można podziwiać wspaniałą panoramę Tatr Wysokich.

Przygotowując się do wędrówek po Tatrach, należy zadbać o odpowiedni ubiór i sprzęt:

• najważniejsze są wygodne, nieprzemakalne buty trekkingowe za kostkę, zapewniające stabilność i przyczepność;
• odzież powinna być termoaktywna, oddychająca i szybkoschnąca, najlepiej w systemie wielowarstwowym (bielizna, warstwa izolacyjna, kurtka membranowa);
• niezbędne akcesoria to plecak, czapka, rękawiczki, okulary przeciwsłoneczne;
• warto mieć kijki trekkingowe, latarkę czołową, mapę, kompas lub GPS;
• nie można zapomnieć o prowiancie i zapasie wody. 

Niezbędne wyposażenie, które potrzebne jest w górach, można kupić w sklepie sportowym Decathlon.

• Nazwa szczytu Hawrań pochodzi od słowa „havran”, czyli po polsku „gawron”.
• Według podań nazwa szczytu pochodzi od imienia zbójnika Havrana.
• Hawrań i Tatry Bielskie opisywane były m.in. w przewodnikach Witolda Henryka Paryskiego, Zofii Radwańskiej-Paryskiej, Adama Piechowskiego czy Grzegorza Barczyka. Wzmianki o tym masywie znaleźć można także w „Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej” oraz „Bedekerze Tatrzańskim”.

Wyświetl ten post na Instagramie Post udostępniony przez Tatry • Beskidy • Karkonosze (@goralkazwyboru)

Warto mieć na uwadze, że Hawrań to niekwestionowany król Tatr Bielskich - najwyższy i najokazalszy szczyt tego pasma. Choć niedostępny dla turystów, przyciąga uwagę swym majestatem i oferuje niezapomniane widoki z pobliskich przełęczy i dolin. Warto poznać bliżej ten niezwykły zakątek Tatr.

Fot. Główne: Krzysztof Dudzik via Wikipedia, CC BY 3.0

Hawrań przypomina ząb przede wszystkim wyraźnym, skalistym zarysem widocznym na tle grani Tatr Bielskich. Jego masyw nie tworzy łagodnego, zaokrąglonego wzniesienia: strome zbocza, żleby i skupiska turni nadają mu poszarpaną sylwetkę, która z oddali może kojarzyć się z ostrym zębem wyrastającym ponad otoczenie.

Na takie skojarzenie wpływa układ elementów grani. Główny wierzchołek sąsiaduje z odrębnymi formami skalnymi, między innymi z Hawranią Czubką, Hawranią Szczerbiną i Hawraniami Zwornikami. W panoramie ich sąsiedztwo urozmaica linię szczytową, przez co masyw wygląda na bardziej kanciasty i wyrazisty niż jednolita kopuła.

Znaczenie ma również kontrast między wierzchołkiem a stokami. Zbocza Hawrania opadają ku dolinom i są rozcięte żlebami, a skały przeplatają się z kosodrzewiną. Widok nie ukazuje więc tylko pojedynczego punktu, lecz cały masyw o mocno zaznaczonych krawędziach. To właśnie jego kontur, a nie sama wysokość, podsuwa porównanie z zębem.

Określenie „ząb” jest obrazowym opisem wyglądu, nie nazwą formacji geologicznej. Zależnie od miejsca obserwacji i tego, które fragmenty grani pozostają widoczne, sylwetka może wydawać się bardziej ostra albo poszarpana. Wrażenie najlepiej rozumieć jako skrótowy opis charakterystycznego profilu Hawrania w panoramie Tatr Bielskich.

Odbiór kształtu zmienia się także wraz z perspektywą. Z doliny widoczne są inne partie masywu niż z sąsiedniej przełęczy, a zasłonięcie części grani może uwydatnić pojedynczy wierzchołek. Dlatego fraza „hawrań ząb” trafnie oddaje potoczne skojarzenie z jego skalistą sylwetką, ale nie opisuje jednego, niezmiennego widoku.