Mont Blanc - ile czasu zajmuje wspinaczka na najwyższy szczyt Europy?

AITekst opracowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zasady i ograniczenia

Każdy, kto chce zdobyć szczyt Mont Blanc, na wysokogórską wyprawę powinien zarezerwować przynajmniej kilka dni. Najlepiej w sezonie letnim, od czerwca do września, kiedy w Alpach nie ma narciarzy. Możliwości biwakowania są minimalne, a próba przenocowania w schroniskach Tête Rousse (3167 m n.p.m) lub Refuge du Goûter (3815 m n.p.m.) bez wcześniejszej rezerwacji praktycznie nie szans powodzenia. Choć „najłatwiejsze” szlaki mają poziom trudności PD- w skali alpejskiej, to ich pokonanie i tak wymaga niemałych umiejętności wspinaczkowych, dobrej kondycji i poprawnej asekuracji. W niektórych strefach masywu Mont-Blanc występuje podwyższone ryzyko zejścia lawiny śnieżnej, utworzenia lodowej szczeliny czy obrywu skalnego. Kilka początkowych odcinków pominiesz, jeśli zdecydujesz się na wjazd kolejką górską. Czytaj dalej!

Włosi i Francuzi nie są zgodni co do dokładnego przebiegu granicy pomiędzy ich państwami. Pewna część mieszkańców i naukowców z Półwyspu Apenińskiego twierdzi, że to główna grań Alp i wierzchołek Mont Blanc - a dla nich raczej Monte Blanco - stanowią linię podziału terytorium. Ich sąsiedzi uważają, że najwyższy szczyt Alp znajduje się w całości po francuskiej stronie, a granica biegnie przez jedno z pobocznych wzniesień całego masywu. Mont Blanc de Courmayeur - lub Monte Bianco di Courmayeur - znajduje się ok. 50 metrów na południowy wschód od głównego wierzchołka. Ma 4748 m wysokości, a od głównej góry całych Alp dzieli go Col Major, najwyżej położona przełęcz (4730 m n.p.m.) w całej Europie.

Masyw Mont Blanc tworzą alpejskie skały krystaliczne i lodowce. Geografowie wyodrębnili w tym rejonie Alp Graickich (części Alp Zachodnich) 17 dolin glacjalnych, których łączna powierzchnia wynosi ok. 200 km². W 1967 r. przez góry wywiercono tunel drogowy o długości ok. 12 km - biegną nim drogi N205 we Francji oraz T1 we Włoszech. Warunki pogodowe wokół szczytu są wyjątkowo trudne do przewidzenia, dlatego wokół wierzchołka jest kilka schronów dla alpinistów, których zaskoczą np. burze śnieżne.

Istnieje co najmniej 6 różnych wariantów przebiegu lądowego podziału Eurazji na kontynenty. Są wśród nich i takie, które do Europy zaliczają część lub całość Kaukazu - łańcucha górskiego, które „łączy” wschodnie wybrzeże Morza Czarnego z zachodnimi brzegami Morza Kaspijskiego, oddalone od siebie o ok. 1500 km. To terytoria Rosji, Gruzji, Armenii oraz Azerbejdżanu. Najwyższy szczyt wszystkich pasm na Kaukazie, rosyjski Elbrus, jest ponad 800 metrów wyższy od Mont Blanc - ma 5642 metry.

Kwestią sporną pozostaje położenie kaukaskich szczytów na Starym Kontynencie - łącznie 14 spośród nich jest wyższych, niż najwyższa góra w Alpach. Część wspinaczy, którzy chcą pochwalić się zdobyciem Korony Europy, czasami korzysta z argumentów geografów, by oszczędzić sobie dalekiej i kosztownej wyprawy na Kaukaz. Inni wręcz przeciwnie - wchodzą zarówno na Mont Blanc, jak i na Elbrus. Wtedy nikt nie jest w stanie podważyć ich osiągnięć sportowych.

I każdy z wrześniowych pomiarów daje nieco inne rezultaty. Podstawowym czynnikiem jest zmienna grubości czapy lodowej, na którą wpływają m.in. zmiany lokalnego mikroklimatu oraz aktualna pogoda w Alpach Zachodnich. Do tego dochodzi wciąż trwający proces wypiętrzania góry, w tempie ok. 2-3 milimetrów rocznie. Czubek skalnego masywu znajduje się mniej więcej na poziomie 4792 m n.p.m. Na większości map Mont Blanc ma oficjalnie 4807 metrów wysokości bezwzględnej - to wynik analiz jeszcze z XIX stulecia. Przy okazji cyklicznych pomiarów od początku XXI wieku wierzchołek kilkukrotnie przekroczył granicę 4810 m. Poniżej pełne zestawienie wyników tych badań w latach 2001-2021:

• 2001 r. - 4810,4 m n.p.m.;
• 2003 r. - 4808,45 m;
• 2005 r. - 4808,75 m;
• 2007 r. - 4810,9 m
• 2009 r. - 4810,45 m;
• 2011 r. - 4810,44 m;
• 2013 r. - 4810,02 m;
• 2015 r. - 4808,73 m;
• 2017 r. - 4808,72 m;
• 2019 r. - 4806,93 m;
• 2021 r. - 4807,81 m.

Pierwszą udaną wyprawę poprowadzili Jacqes Balmat - poszukiwacz kryształów z francuskiego Chamonix - i tamtejszy lekarz, dr Michel Paccard. Na wierzchołku alpejskiej góry stanęli 8 sierpnia 1786 roku i tym samym zasłużyli na nagrodę pieniężną, jaką w 1760 roku za zdobycie Mont Blanc wyznaczył niejaki Horace-Bénédict de Saussure. Genewski arystokrata i naukowiec prowadził w Alpach szeroko zakrojone badania geologiczne i botaniczne. Sam podejmował próby wejścia na „Dach Europy”, ale aż do 1787 roku żadna nie zakończyła się sukcesem. Balmat, Paccard i de Saussure są uważani za ojców-założycieli całego ruchu alpinistycznego.

Pierwsza kobieta na Mont Blanc i pierwszy Polak

Pierwszą kobietą na szczycie Alp była Marie Paradis. Jednak wyprawy z lipca 1808 roku nie ukończyła o własnych siłach, musiała skorzystać z pomocy swoich towarzyszy. Za pierwszą „prawdziwą” zdobywczynię Mont Blanc uważa się Henriette d’Angeville, która stanęła na wierzchołku 4 września 1838 roku. Natomiast pierwszym Polakiem na szczycie był Antoni Malczewski (jeden z prekursorów rodzimego romantyzmu w literaturze), który wspiął się na górę w sierpniu 1818 roku.

Francuski kurort to najpopularniejsza baza wypadowa na najwyższą górę Alp. Najszybciej dostaniesz się tu lotem do Genewy i dalej pociągiem lub autobusem. Możliwy jest także przejazd samochodem przez Niemcy i Szwajcarię. Ale Chamonix to nie jedyna opcja. Niektórzy turyści decydują się wejść na Mont Blanc z włoskiej Doliny Aosty. W ramach wysokogórskiej aklimatyzacji warto wcześniej zdobyć inną górę. Programy zorganizowanych wycieczek najczęściej przewidują wyprawę na:

• Aiguille du Tour;
• Gran Paradiso;
• Castor.

Stacje kolejek linowych, gondolowych czy zębatych w Masywie Mont Blanc to:

• we Włoszech:
• Courmayeur;
• Alpejski Ogród Botaniczny Saussurea;
• schron Torino;
• graniczny szczyt Punta Helbronner (3462 m).
• we Francji:
• Les Houches;
• Bellevue;
• Nid d’Aigle;
• z Chamonix-Mont-Blanc na szczyt Aiguille du Midi (3842 m).

Krótka charakterystyka dróg wejścia na Mont Blanc

Co warto wiedzieć o każdym z najpopularniejszych szlaków w Alpach? Oto skrót najważniejszych informacji.

1. Droga Gouter, Klasyczna, Królewska lub Normalna. Wiedzie przez schroniska Tête Rousse i Goûter, a także awaryjny schron Vallot. Szlak wymaga przejścia przez górne partie szczytów Aiguille du Goûter i Dôme du Goûter. Teoretycznie najłatwiejszy wariant zawiera najniebezpieczniejszy odcinek. W rejonie Grand Couloir (część znana także jako Żleb Śmierci oraz Kuluar Rolling-Stone) często dochodzi do lawin śnieżnych, skalnych oraz upadków z wysokości. Statystycznie najwięcej wypadków pod Mont Blanc zdarza się na tym ok. 100-metrowym fragmencie drogi.
2. Droga przez schronisko Grands Mulets, przełęcz Col du Dome i na grań du Goûter. Prowadzi głównie przez lodowce, w sezonie letnim zwiększone ryzyko wpadnięcia w szczelinę i obrywów lodu. Wariant nieco trudniejszy, choć szlak uchodzi za najbezpieczniejsze zejście z Mont Blanc w razie załamania pogody. Największym wyzwaniem może być dotarcie do Grands Mulets - wejście do schroniska wymaga pokonania ok. 20-metrowej, niemal pionowej ściany skalnej (odcinek ubezpiczony łańcuchami).
3. Piękna Droga, Szlak 3M, Droga Trzech Gór (fr. Les Trois Mont). Kolejno są to Mont Blanc du Tacul (4248 m), Mont Maudit (4465 m) i Mont Blanc. Wcześniej trzeba dostać się na Aiguille du Midi, skąd warto udać się do schroniska Cosmiques i tam przenocować. A raczej zregenerować siły, gdyż początek wyjść na najwyższy szczyt w Europie najczęściej planuje się ok. godziny 2 w nocy.
4. Z Courmayeur przez Grań Innominaty. Szlak najtrudniejszy technicznie, wyjątkowo wymagający kondycyjnie - wiele skalnych ścian, niepewnych lodowców i śnieżnych ramp. Za bazę wypadową na Mont Blanc najlepiej obrać schronisko Monzino.
5. Droga Włoska lub Papieska. Wytyczona przez Ambrogio Damiano Achille Rattiego w 1890 roku, który 32 lata później został papieżem Piusem XI. Trudniejsza od wszystkich szlaków francuskich, za to mniej zatłoczona. Ta droga na Mont Blanc wiedzie przez Val Veny - z doliny do schroniska Gonella, dalej lodowcem Dome. W okolicach Vallot i schronu łączy się z pierwszym szlakiem na liście.

Temperatura powyżej 4000 m n.p.m. oscyluje wokół -12°C niezależnie od pory roku. Koniecznie trzeba zabrać lekką, a zarazem dobrze chroniącą przed słońcem, mrozem, wiatrem i wilgocią odzież. Buty do wspinaczki na szczyt powinny posiadać odpowiednio przyczepną i sztywną podeszwę - wypróbuj obuwie przed wyjazdem w Alpy, aby uniknąć ewentualnych otarć przez wodoodporny materiał cholewki. Rękawiczki muszą zapewnić dłoniom ochronę, a także swobodę i wyczucie potrzebne do posługiwania się czekanem. Przydadzą ci się też pojemny plecak (40-50 l), okulary lodowcowe, czapka, kominiarka, krem przeciwsłoneczny, apteczka, folia NRC, latarka… Cały sprzęt do wyprawy na Mont Blanc możesz zamówić w sklepie Decathlon. Zwróć szczególną uwagę również na poniższe produkty:

• raki;
• karabinki i ekspresy wspinaczkowe;
• kaski;
• liny, taśmy, repsznury;
• uprzęże wspinaczkowe.

Samodzielne wyjścia w wysokie góry, choć formalnie legalne, są ryzykowne. Początkujący wspinacze powinni zapewnić sobie pomoc przewodnika w wejściu na Mont Blanc, a polisa ubezpieczeniowa przyda się nawet doświadczonym alpinistom. Oferują ją nie tylko zagraniczne firmy czy organizacje turystyczne - na specjalne warunki mogą liczyć osoby zrzeszone w Polskim Związku Alpinizmu. Warto najpierw przejść kilka kursów (asekuracji, taternictwa, wspinaczki zimowej) i popracować nad kondycją, a dopiero potem wchodzić na strome ściany najwyższego szczytu w klasycznej Koronie Europy.

Widok z Mont Blanc obejmuje przede wszystkim rozległy, wysokogórski krajobraz Alp: ośnieżone wierzchołki, lodowce i głębokie doliny. To, jak daleko sięga panorama, zależy od przejrzystości powietrza i zachmurzenia. Przy ograniczonej widoczności szczyty mogą szybko znikać za chmurami, dlatego rzeczywisty obraz z wierzchołka nie zawsze przypomina rozległy widok ze zdjęć.

Panorama pokazuje skalę masywu z perspektywy jego najwyższej partii. Z tej wysokości śnieg i lód tworzą ciągłą, jasną powierzchnię, poprzecinaną graniami oraz obniżeniami terenu. Poszczególne elementy krajobrazu bywają trudne do rozpoznania bez znajomości topografii: odległe wierzchołki mogą wyglądać podobnie, a kontrast między nimi zmienia się wraz ze światłem.

Blisko głównego wierzchołka znajduje się Mont Blanc de Courmayeur, położony około 50 metrów na południowy wschód. Oddziela go Col Major, najwyżej położona przełęcz w Europie, znajdująca się na wysokości 4730 metrów nad poziomem morza. Właśnie ta bliskość przypomina, że widok obejmuje nie pojedynczy punkt, lecz złożoną przestrzeń grani i sąsiadujących kulminacji.

Wysokość Mont Blanc wpływa na odbiór odległości. Doliny i lodowce widziane z góry tworzą układ, którego nie oddaje mapa przedstawiająca teren na płaskiej powierzchni. Perspektywa pozwala dostrzec różnice wysokości, ale nie zawsze ułatwia ocenę dystansu: rozległe pola śnieżne mogą sprawiać wrażenie bliższych, niż są w rzeczywistości.

Odbiór panoramy zmienia się także wraz z porą dnia i położeniem chmur. Przy dobrym świetle wyraźniejsze stają się kształty grani oraz cienie na stokach, natomiast jednolite zachmurzenie ogranicza kontrast i zasłania dalsze pasma. Warunki widoczności nie są stałe, dlatego opisu ani fotografii nie należy traktować jako gwarancji konkretnego widoku podczas wejścia.

Zdjęcia ze szczytu często pokazują szeroki horyzont, lecz kadr porządkuje przestrzeń inaczej niż obserwacja na miejscu. Obiektyw może uwydatnić bliskie fragmenty śniegu albo spłaszczyć odległe pasma. Wrażenie wysokości tworzą natomiast jednocześnie rozległość otoczenia, surowa rzeźba terenu i świadomość, że główny wierzchołek jest częścią większego masywu alpejskiego.

Jaki jest najwyższy szczyt w Europie?

Odpowiedź zależy od przyjętej granicy między Europą a Azją. Jeśli Kaukaz zalicza się do Europy, najwyższy jest Elbrus, który wznosi się na wysokość 5642 m. Przy podziale kontynentów wyłączającym Kaukaz za najwyższy szczyt Europy uznaje się alpejski Mont Blanc, mierzący około 4807 m.

Jakie są najwyższe góry w Europie?

Do najwyższych szczytów Europy zaliczają się Mont Blanc w Alpach oraz Elbrus na Kaukazie, jeśli ten łańcuch górski uznaje się za część kontynentu. Elbrus ma 5642 m, a wysokość Mont Blanc zmienia się wraz z grubością pokrywy lodowej. Wariant granicy kontynentalnej wpływa więc na europejskie zestawienia najwyższych gór.

Jak nazywa się najwyższy szczyt w Europie?

W zależności od przyjętego przebiegu granicy Europy i Azji najwyższy szczyt nazywa się Elbrus albo Mont Blanc. Elbrus leży na Kaukazie i osiąga wysokość 5642 m. Mont Blanc znajduje się w Alpach Graickich; jego wysokość podawana na mapach wynosi 4807 m, choć pomiary pokrywy lodowej dają zmienne wyniki.

Jak nazywa się najwyższy szczyt Europy?

Najwyższy szczyt Europy to Elbrus, jeśli Kaukaz zalicza się do kontynentu. Przy innym podziale Eurazji pierwszeństwo przypada Mont Blanc, najwyższej górze Alp. Różnica nie wynika z wysokości samych szczytów, lecz z tego, gdzie wyznacza się granicę między Europą a Azją i czy obejmuje ona Kaukaz.

Jaki jest najwyższy szczyt Europy?

W ujęciu obejmującym Kaukaz najwyższym szczytem Europy jest Elbrus o wysokości 5642 m. Jeśli Kaukaz pozostaje poza granicami kontynentu, za najwyższy uznaje się Mont Blanc. Jego wysokość zależy od grubości lodowej czapy, dlatego wyniki pomiarów różnią się, a na mapach najczęściej podaje się 4807 m.