6 najciekawszych atrakcji w Górach Świętokrzyskich – szlaki, zabytki i atrakcje turystyczne

Góry Świętokrzyskie to jeden z najniższych łańcuchów górskich w Polsce. Nie imponuje wysokością szczytów, co nadrabia pięknymi krajobrazami, unikalną przyrodą i intrygującymi historiami. Gdzie czekają najciekawsze atrakcje turystyczne regionu? Sprawdź, co warto zobaczyć w Górach Świętokrzyskich!
góry świętokrzyskie

Ich podstawowa nazwa pochodzi od relikwii świętego krzyża, jakie znajdują się w klasztorze benedyktynów na Łysej Górze. Góry Świętokrzyskie słyną z rezerwatów przyrody oraz miejsc kultu religijnego – również starszych od chrześcijaństwa. Najwyższy szczyt całego łańcucha to Łysica w pasmie Łysogór, który wznosi się na 612 m n.p.m. Miłośnicy aktywnego wypoczynku mają do dyspozycji w Górach Świętokrzyskich wiele tras pieszych i rowerowych, funkcjonują także szlaki konne oraz sezonowe szlaki narciarskie. Ważnymi ośrodkami turystycznymi są pobliskie miasta i wsie – Kielce, Bodzentyn, Święta Katarzyna i Nowa Słupia.

Góry Świętokrzyskie – podstawowe informacje o pasmach górskich

Znajdują się w środkowej części Wyżyny Kieleckiej. Wypiętrzyły się w okresie kambru, ok. 500 milionów lat temu. W Górach Świętokrzyskich występują skały osadowe ze wszystkich okresów geologicznych od prekambru do czwartorzędu. Panuje tu specyficzny mikroklimat – śnieg na najwyższych szczytach utrzymuje się nawet od listopada do kwietnia włącznie. Cały łańcuch podzielony jest na 19 pasm. Najwyższą partią Gór Świętokrzyskich są Łysogóry.

Naturalne atrakcje Gór Świętokrzyskich to ich największy walor

Utworzono tutaj ponad 25 rezerwatów przyrody, 11 Obszarów Natura 2000 i 5 parków krajobrazowych. Jakie są najcenniejsze skarby Matki Natury w tym regionie? Zdaniem wielu turystów najciekawsze i najpiękniejsze części Gór Świętokrzyskich to:

  • ok. 700-letni dąb Bartek;
  • drzewna aleja w Zagnańsku;
  • Bukowa Góra (483 m);
  • źródła bijące w Kapkazach, tzw. Dzbaniska;
  • źródło św. Franciszka w Świętej Katarzynie;
  • formacja skalna Diabelski Kamień;
  • Góra Chełmowa (351 m);
  • kamieniołom Wiśniówka;
  • Góra Radostowa (451 m);
  • skały „Oczy Ziemi” w Suchedniowie;
  • przełomy rzeki Lubrzanka;
  • wąwóz Dule z Jaskinią Zbójecką;
  • tereny rezerwatów:
  • Barcza;
  • Góra Jeleniowska;
  • Góra Sieradowska;
  • Kamień Michniowski;
  • Małe Gołobrze;
  • Szczytniak;
  • Wąwóz w Skałach;
  • Wykus;
  • Zachełmie;
  • Zamczysko.

Co zabrać na wycieczkę w Góry Świętokrzyskie?

To zależy przede wszystkim od pory roku i twoich preferencji. Zimą dobrze mieć ze sobą sprzęt narciarski. Stoki „Baba Jaga” w Bodzentynie i „Sabat” w Krajnie-Zagórze są stworzone do spokojnej, rekreacyjnej jazdy. Natomiast na wyjazd w Góry Świętokrzyskie wiosną, latem i jesienią warto zabrać sprzęt trekkingowy i fotograficzny. Żeby bezproblemowo dotrzeć do punktów widokowych i robić tam zdjęcia, przydatny będzie sprzęt z Decathlonu:

  • górskie buty turystyczne;
  • uniwersalna odzież wierzchnia, którą łatwo dostosować do pogody;
  • kijki do nordic walkingu;
  • mapy i inne akcesoria do nawigacji.

1. Świętokrzyski Park Narodowy powstał dla ochrony Puszczy Jodłowej

Dlatego też popularnie określa się go jako Sanktuarium Jodły. Jodłowa Puszcza Świętokrzyska to zespół leśny unikalny w skali całego świata, który w swojej twórczości pięknie opisywał Stefan Żeromski. Bogactwo różnorodnych form flory w Górach Świętokrzyskich podkreśla objęcie ochroną borów trzcinnikowych oraz terenów bagiennych. ŚPN powołano w 1950 roku. Obecnie jego obszar (razem z otuliną) zajmuje powierzchnię ponad 28 tys. hektarów.

2. Gołoborza w Górach Świętokrzyskich.

Charakterystyczne rumowiska skalne, które powstały w wyniku setek milionów lat ruchów górotwórczych, erozji, wietrzenia oraz wielu innych W gołoborzach Gór Świętokrzyskich nie uświadczy się żadnego piasku, żwiru czy drobnych kamyków. Cały rumosz składa się ze sporych, ciężkich głazów, bloków skalnych i skał okruchowych. Na takim terenie nie ma też śladów lasu, stąd jego nazwa. Czasami można tu odnaleźć skamieniałości prehistorycznych roślin i zwierząt.

3. Góry Świętokrzyskie – jaskinia Raj

Zespół wapiennych grot z licznymi obiektami krasowymi, o łącznej długości ok. 240 metrów. Trasa turystyczna liczy ok. 180 m. Wejście do jaskini Raj znajduje się w Chęcinach, ok. 11 kilometrów od Kielc. Dzięki różnorodności i trwałości tutejszych form naciekowych Góry Świętokrzyskie mają jeden z najbogatszych obiektów krasowych w całej Polsce. W jaskini raj możesz obejrzeć pond 47 tys. form, w tym:

  • draperie jaskiniowe;
  • jeziorka;
  • kolumny naciekowe (stalagnaty);
  • misy martwicowe;
  • perły jaskiniowej;
  • „pola ryżowe”;
  • stalagmity;
  • stalaktyty.

4. Łysica – najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich

Nie można zdobyć Korony Gór Polski, jeżeli nie wejdzie się na Łysicę. Różne źródła podają różną wysokość, zwykle mieści się ona w przedziale 612–614 metrów nad poziomem morza. Szczyt Łysicy wieńczy drewniany krzyż – być może stąd te rozbieżności. Najkrótszy i najprostszy szlak na najwyższy punkt w Górach Świętokrzyskich zaczyna się w Świętej Katarzynie. Spacer spod tutejszego Domu Wycieczkowego na szczyt zajmuje niespełna godzinę, a trasa liczy 2,2 km. Będąc na Łysicy, warto przejść kilkaset metrów dalej, na sąsiedni wierzchołek, gdzie znajduje się Skała Agaty.

5. Klasztor na Świętym Krzyżu i sabaty czarownic na Łysej Górze

Góry Świętokrzyskie powszechnie kojarzą się z pogańskimi obrzędami. Łysa Góra (595 m n.p.m.), znana również jako Łysiec, Święty Krzyż oraz Święty Łysiec, była centrum religijnym już w czasach prasłowiańskich. Znaleziono tutaj pozostałości po tzw. wale kultowym. Dziś mieści się tu opactwo benedyktynów, założone jakoby przez Bolesława Chrobrego w 1006 r.

Określenie wzniesienia jako Święty Krzyż pojawiło się w XIV wieku. To wtedy do miejscowej kaplicy trafiły relikwie drzewa krzyża świętego, na którym miał umrzeć Chrystus. W wyniku tych wydarzeń swoje miano najpierw zatracił sam Łysiec, później cały łańcuch górski. Wcześniejsze bądź alternatywne nazwy Gór Świętokrzyskich to m.in.:

  • Łysogóry;
  • Gór Sandomierskie;
  • Góry Kieleckie;
  • Góry Sandomiersko-Kieleckie;
  • Góry Kielecko-Sandomierskie;
  • Góry Środkowopolskie.

6. Góry Świętokrzyskie – najpopularniejsze szlaki turystyczne

Istnieje wiele tras wartych polecenia miłośnikom pieszych wycieczek po górach. Przed wyjazdem sprawdź, czy z jakiegoś powodu dany szlak nie został zamknięty. W obrębie Gór Świętokrzyskich wytyczono 15 podstawowych tras, oznaczonych 5 kolorami:

  • Główny Szlak Świętokrzyski – czerwona trasa o długości 105 kilometrów, łącząca najważniejsze punkty w regionie. Prowadzi przez Świętokrzyski Park Narodowy, najwyższe szczyty, Jeleniowski Park Krajobrazowy, lasy suchedniowskie i oblęgorskie. Jeden skraj GSzŚ leży w Gołoszycach, drugi w Kuźniakach;
  • niebieski szlak Chęciny ↔ Łagów przez jaskinię Piekło;
  • zielony szlak „Śladem Kolejki Wąskotorowej”;
  • żółty szlak Wierna Rzeka ↔ Chęciny przez Górę Zamkową;
  • czarny szlak Kielce ↔ Pierścienica;
  • czarny szlak Barania Góra ↔ Muzeum Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku.

Kielce, Święta Katarzyna, Bodzentyn i inne miejscowości pod Górami Świętokrzyskimi

To w nich należy szukać noclegu, jeżeli planujesz dłuższy pobyt. Agroturystyka, hotele, kameralne pensjonaty, schroniska – znajdzie się coś na każdą kieszeń. Dość dobrą infrastrukturę turystyczną mają również inne miejscowości wokół Gór Świętokrzyskich. Oprócz wyżej wymienionych są to na przykład:

  • Ostrowiec Świętokrzyski;
  • Nowa Słupia;
  • Daleszyce;
  • Skarżysko-Kamienna;
  • Starachowice;
  • Wąchock.

Najlepszą bazą wypadową w Góry Świętokrzyskie, a zarazem turystyczną stolicą regionu są Kielce. To główny ośrodek w całym województwie świętokrzyskim, który sam może pochwalić się licznymi atrakcjami. Nimi jednak zajmiemy się przy innej okazji. Znacie inne ciekawe miejsca w Górach Świętokrzyskich, które warto odwiedzić? Czekamy na twoją propozycję!

Fot. ilustracyjne: Marek Misztal via Wikipedia, CC BY-SA 3.0


Może Cię także zainteresować:
Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Witryna jest chroniona przez reCAPTCHA i Google Politykę Prywatności oraz obowiązują Warunki Korzystania z Usługi.

Zobacz też