Gorce to pasmo Beskidów Zachodnich, które potrafi zaskoczyć nawet osoby przyzwyczajone do bardziej stromych i wysokich gór. Nie znajdziemy tu tatrzańskich turni ani skalnych grani, ale za to szerokie polany, rozległe panoramy, leśne ścieżki, pozostałości dawnego pasterstwa i długie grzbiety, które świetnie nadają się zarówno na krótkie spacery, jak i całodniowe wycieczki.
Najwyższym szczytem Gorców jest Turbacz (1310 m n.p.m.), ale nie oznacza to, że właśnie na nim kończą się najciekawsze trasy. Warto poznać również Kudłoń, Jaworzynę Kamienicką, Kiczorę, Gorc czy Lubań, a pomiędzy nimi odwiedzić gorczańskie polany, wieże widokowe i schroniska.
Dużą część centralnych Gorców obejmuje Gorczański Park Narodowy, który chroni m.in. fragmenty karpackich lasów i tradycyjnego krajobrazu polan. Sam Turbacz wraz ze schroniskiem znajduje się jednak poza granicami parku.
Gdzie leżą Gorce?
Gorce leżą w południowej Małopolsce i należą do Beskidów Zachodnich. Pasmo znajduje się pomiędzy Beskidem Wyspowym, Beskidem Sądeckim, Kotliną Rabczańską, Kotliną Orawsko-Nowotarską i Pieninami. W zależności od miejsca dobrym punktem orientacyjnym są m.in. Rabka-Zdrój, Mszana Dolna, Niedźwiedź, Poręba Wielka, Ochotnica Górna, Łopuszna, Nowy Targ i Krościenko nad Dunajcem. Gorce łączą się również przestrzennie z sąsiednimi pasmami przez doliny i przełęcze.
Najbardziej znana część pasma znajduje się w rejonie Turbacza, Hali Długiej, Kudłonia i doliny Kamienicy, gdzie działa Gorczański Park Narodowy. Nie należy jednak utożsamiać całych Gorców z parkiem. Granice GPN obejmują jedynie część pasma, a takie miejsca jak szczyt Turbacza, wieża na Gorcu czy wieża na Lubaniu znajdują się poza granicami parku.
Dla planowania wycieczki ma to znaczenie praktyczne. Inne zasady dotyczą obszaru GPN, a inne terenów położonych poza nim. Warto zwrócić uwagę na to szczególnie wtedy, gdy wybieramy się z psem, rowerem albo planujemy nocleg pod namiotem.
Gorce – mapa. Jak zaplanować wycieczkę?
Mapa Gorców szybko pokazuje, dlaczego jedno pasmo pozwala zaplanować tak różne wycieczki. Główne szlaki łączą Turbacz z Kiczorą, Kudłoniem, Gorcem, Starymi Wierchami czy Luboniem, a z wielu miejscowości można wejść na grzbiet inną drogą.
Oficjalne materiały Gorczańskiego Parku Narodowego udostępniają schematyczne mapy szlaków pieszych, rowerowych, spacerowych i konnych. Na mapach można znaleźć także parkingi, schroniska, wieże widokowe, bacówki, miejsca biwakowe oraz granice GPN.
Przy pierwszym planowaniu wycieczki warto zapamiętać kilka głównych punktów:
| Miejsce | Wysokość | Dlaczego warto je znać? |
|---|---|---|
| Turbacz | 1310 m | najwyższy szczyt Gorców, schronisko PTTK |
| Jaworzyna Kamienicka | 1288 m | jedna z najwyższych kulminacji, polany i widoki |
| Kiczora | 1282 m | ważny punkt Głównego Szlaku Beskidzkiego |
| Kudłoń | 1276 m | ciekawy szczyt w rejonie doliny Kamienicy |
| Czoło Turbacza | 1259 m | widokowa kulminacja na podejściu z Koninek |
| Mostownica | 1251 m | jeden z wyższych punktów głównego grzbietu |
| Gorc Troszacki | 1235 m | część trasy pomiędzy Lubomierzem a Turbaczem |
| Gorc | 1228 m | wieża widokowa i rozległa panorama |
| Lubań | ok. 1211 m | wieża widokowa i panorama na Tatry, Pieniny i Jezioro Czorsztyńskie |
Wysokości głównych wzniesień w centrum pasma podaje GPN.
Gorce szczyty – najwyższe wzniesienia pasma
Najwyższym szczytem jest Turbacz, ale kilka kolejnych wierzchołków przekracza 1200 m n.p.m. Co ważne, część gorczańskich kulminacji znajduje się na zalesionym grzbiecie i sama w sobie nie oferuje widoków porównywalnych z polanami.
Turbacz – 1310 m n.p.m.
Turbacz to najwyższy szczyt Gorców i najważniejszy punkt orientacyjny całego pasma. W jego bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się Schronisko PTTK na Turbaczu, a niedaleko rozciąga się charakterystyczna Hala Długa.
Warto przy tym zapamiętać jedną rzecz: szczyt Turbacza i schronisko nie leżą w granicach Gorczańskiego Parku Narodowego. Szlaki z różnych kierunków dochodzą do granic GPN, następnie przebiegają w ich pobliżu, a część obszaru wokół wierzchołka pozostaje poza formalnymi granicami parku.
Jaworzyna Kamienicka – 1288 m n.p.m.
Jaworzyna Kamienicka jest drugim pod względem wysokości szczytem Gorców. Znajduje się w środkowej części pasma, w rejonie rozległych polan i szlaków prowadzących przez dolinę Kamienicy.
Samo wzniesienie nie jest tak rozpoznawalne jak Turbacz, ale dla osób planujących dłuższą trasę przez centralne Gorce jest bardzo ważnym punktem na mapie.
Kiczora – 1282 m n.p.m.
Kiczora leży na głównym grzbiecie Gorców. Przebiega przez nią czerwony Główny Szlak Beskidzki, prowadzący przez Turbacz dalej w kierunku przełęczy Knurowskiej.
To dobry punkt dla osób, które chcą połączyć wejście na Turbacz z dłuższą wędrówką przez grzbiet pasma.
Kudłoń – 1276 m n.p.m.
Kudłoń znajduje się w rejonie doliny Kamienicy. Na szczyt prowadzą szlaki m.in. od strony Stawieńca oraz polany Jastrzębie. W tej części Gorców szczególnie dobrze widać połączenie walorów przyrodniczych i kulturowych, ponieważ dawny krajobraz pasterski zachował się tu w postaci licznych polan.
Czoło Turbacza – 1259 m n.p.m.
Czoło Turbacza nie jest najwyższym szczytem pasma, ale warto o nim pamiętać przy planowaniu wejścia od strony Koninek. Podejście w jego rejonie jest jednym z bardziej stromych fragmentów tej trasy, a sama okolica oferuje widoki na Beskid Wyspowy i dolinę Kamienicy.
Gorc Troszacki – 1235 m n.p.m. i Gorc – 1228 m n.p.m.
Gorc Troszacki leży na trasie prowadzącej z Lubomierza w stronę Turbacza, natomiast Gorc znajduje się bardziej na wschód. Ten drugi warto zapamiętać przede wszystkim ze względu na stojącą na szczycie wieżę widokową.
Wysokości Gorc, Gorc Troszacki, Mostownicy, Czoła Turbacza, Kudłonia, Kiczory i Jaworzyny Kamienickiej potwierdzają materiały GPN.
Lubań – około 1211 m n.p.m.
Lubań jest bardzo często wymieniany wśród najważniejszych szczytów Gorców. Warto jednak uważać przy podawaniu jednej wysokości. Masyw ma dwa wierzchołki, a w różnych opracowaniach spotkamy wartości około 1211 m i 1225 m n.p.m.
Najbardziej rozpoznawalny jest wierzchołek z wieżą widokową, znajdujący się poza granicami GPN. Z tego miejsca rozciąga się jedna z bardziej charakterystycznych panoram południowej Małopolski.
Gorce – szlaki i najciekawsze trasy piesze
Sieć szlaków w Gorcach jest na tyle rozbudowana, że nie ma jednej uniwersalnej trasy, którą warto polecić każdemu. Możemy rozpocząć w Koninkach, Lubomierzu-Rzekach, Ochotnicy, Łopusznej, Kowańcu, Rabce-Zdroju czy Porębie Wielkiej, a następnie połączyć kilka szczytów i polan w dłuższą pętlę.
Przy wyborze trasy zwróciłbym uwagę nie tylko na długość, ale również na to, ile czasu spędzimy w lesie, gdzie pojawią się polany oraz czy po drodze znajdują się schroniska i miejsca odpoczynku.
Gorc z Lubomierza-Rzek
To jedna z ciekawszych tras dla osób, które chcą stosunkowo szybko znaleźć się w rejonie widokowych gorczańskich polan.
Szlak z Lubomierza-Rzek na Gorc ma 5 km długości. Średni czas przejścia pod górę podawany przez GPN wynosi 2 godziny 11 minut, a zejścia 1 godzinę 21 minut. Trasa ma ponad 500 m różnicy wysokości, dlatego mimo stosunkowo niewielkiego dystansu nie należy traktować jej jako zupełnie łatwego spaceru.
Po drodze przechodzimy przez polanę Świnkówka i Gorc Kamienicki. Na Świnkówce pojawia się szeroka panorama na główny grzbiet Gorców, dolinę Kamienicy i fragment Tatr. Na Gorcu czeka natomiast wieża widokowa.
Co ważne, wieża nie znajduje się w granicach Gorczańskiego Parku Narodowego. Sam szlak przez część trasy biegnie natomiast wzdłuż granicy GPN.
Stare Wierchy – Turbacz – Kiczora
To propozycja dla osób, które chcą przejść dłuższy fragment głównego grzbietu Gorców.
Oficjalnie opisywany przez GPN odcinek rozpoczyna się na Starych Wierchach, prowadzi przez Obidowiec, Turbacz, Halę Długą i Kiczorę, a kończy na Polanie Rąbaniska. Ma 11,2 km długości, a przejście w jednym kierunku zajmuje średnio około 3 godzin 43 minut.
Po drodze mamy kilka charakterystycznych punktów krajobrazowych, dlatego warto zostawić sobie więcej czasu niż wynikałoby to z samego czasu przejścia. Szczególnie interesująca jest Hala Długa, na której można zobaczyć jeden z najlepiej zachowanych fragmentów tradycyjnego krajobrazu polanowego GPN.
Szlak jest również częścią Głównego Szlaku Beskidzkiego, który prowadzi przez całe polskie Beskidy od Beskidu Śląskiego aż po Bieszczady i ma około 509 km długości.
Koninki – Czoło Turbacza – Hala Turbacz – Turbacz
Koninki są jednym z najpopularniejszych punktów startowych na Turbacz.
Niebieski szlak prowadzi przez Średnie, Czoło Turbacza i Halę Turbacz do schroniska PTTK na Turbaczu. Oficjalne materiały GPN podają około 6 km długości trasy. Po drodze przechodzimy przez starsze drzewostany oraz polany Szałasisko, Średnie i Halę Turbacz.
To bardzo dobry wariant dla osoby, która chce połączyć wejście na najwyższy szczyt Gorców z typowym gorczańskim krajobrazem.
Konina – Przełęcz Borek – Turbacz
Z Koniny można wejść na Turbacz alternatywną trasą przez Przełęcz Borek.
GPN podaje dla tego odcinka 8 km długości oraz średnio 3 godziny 2 minuty podejścia do schroniska. Szczególnym elementem trasy jest tzw. Brukowana Droga, którą można również pokonywać rowerem w wyznaczonym miejscu.
Przełęcz Borek jest ważnym punktem orientacyjnym w tej części Gorców. Łączą się tutaj różne warianty przejścia, dlatego można wykorzystać ją również przy tworzeniu dłuższych pętli.
Przełęcz Przysłop – Gorc Troszacki – Turbacz
Interesującą propozycją jest również tzw. szlak dziesięciu polan z rejonu Lubomierza. Oficjalna trasa rozpoczyna się na Przełęczy Przysłop i prowadzi na Turbacz przez kolejne gorczańskie polany.
GPN podaje 12,5 km długości i około 4 godziny 42 minuty przejścia pod górę. Trasa pozwala zobaczyć charakterystyczny krajobraz powstały w wyniku wielowiekowej gospodarki pasterskiej. Zachowały się tutaj także tradycyjne szałasy.
Hala Długa i gorczańskie polany
Jeżeli miałbym wskazać element krajobrazu, który najbardziej odróżnia Gorce od wielu innych beskidzkich pasm, byłyby to polany.
Hala Długa, Hala Turbacz, Świnkówka, Łapsowa Polana, Jaworzyna Kamienicka, Gorc Kamienicki czy Średnie są pozostałością dawnego użytkowania gospodarczego górskich terenów. Przez wieki prowadzono tu wypas zwierząt, a obecny wygląd wielu polan jest efektem działalności człowieka, a nie wyłącznie procesów naturalnych.
Na Hali Długiej szczególnie dobrze widać ten charakterystyczny krajobraz. GPN zwraca uwagę na wartości przyrodnicze jej południowej części, czyli Wierchów Zarębskich, a także na zachowane zbiorowiska łąkowe związane z wielowiekowym użytkowaniem polan.
Wędrując po Gorcach, można spotkać bacówki, szałasy i ślady tradycyjnego wypasu owiec. Zjawisko to jest związane również z historią osadnictwa wołoskiego w Karpatach.
Wieże widokowe w Gorcach
Wieże widokowe są jednym z powodów, dla których Gorce cieszą się tak dużą popularnością. Nie trzeba jednak szukać ich wyłącznie na terenie Gorczańskiego Parku Narodowego.
Wieża na Gorcu
Najłatwiej połączyć ją z trasą z Lubomierza-Rzek. Po wyjściu na Gorc otrzymujemy szeroki widok na okoliczne grzbiety, doliny i przy dobrej pogodzie dalsze pasma.
Wieża znajduje się poza granicami GPN, mimo że szlak prowadzi częściowo wzdłuż granicy parku.
Wieża na Lubaniu
Lubań znajduje się we wschodniej części Gorców. Wieża jest jednym z najbardziej charakterystycznych punktów widokowych pasma, a jej położenie pozwala oglądać m.in. Pieniny, Tatry, Beskid Sądecki i Jezioro Czorsztyńskie.
To dobra propozycja dla osób, które chcą połączyć górską wędrówkę z szeroką panoramą południowej Małopolski.
Wieża na Magurkach
Magurki są szczególnie dobrym celem dla osób zainteresowanych wschodnią częścią Gorców. Wieża widokowa znajduje się na trasie ścieżki edukacyjnej Dolina potoku Jaszcze.
Sama ścieżka ma około 8 km długości, a jej przejście zajmuje około 4–6 godzin. Po drodze można poznać przyrodę doliny, historię Ochotnicy oraz zobaczyć miejsce upamiętniające katastrofę amerykańskiego bombowca B-24 Liberator.
Schroniska w Gorcach
Gorce mają kilka ważnych miejsc, w których można odpocząć podczas dłuższej wycieczki.
Najbardziej znane jest Schronisko PTTK na Turbaczu, położone pod szczytem najwyższej góry Gorców. Kolejnym ważnym punktem są Stare Wierchy, przez które prowadzi czerwony Główny Szlak Beskidzki.
Wśród innych obiektów warto znać Bacówkę PTTK na Maciejowej oraz Kolibę na Łapsowej Polanie.
Nie wszystkie te miejsca pełnią jednak identyczną funkcję i nie wszystkie znajdują się w granicach GPN. Przykładowo schronisko na Turbaczu leży poza granicą parku.
Przy planowaniu wycieczki warto traktować schroniska przede wszystkim jako punkty odpoczynku, a dopiero później jako element samej trasy. W przypadku długich przejść przez grzbiet Gorców ich położenie może ułatwić zaplanowanie przerwy albo noclegu.
Łapsowa Polana, Maciejowa i Stare Wierchy
Nie każda wycieczka w Gorce musi prowadzić na Turbacz. Łapsowa Polana jest dobrym celem na krótszą wędrówkę, szczególnie w połączeniu z Kolibą na Łapsowej Polanie. Z kolei Maciejowa i Bacówka PTTK stanowią ważny punkt na trasach w zachodniej części pasma.
Stare Wierchy mają jeszcze większe znaczenie komunikacyjne. Łączą kilka popularnych wariantów podejścia i są częścią Głównego Szlaku Beskidzkiego. Dzięki temu można zaplanować trasę zarówno od strony Rabki-Zdroju, jak i w kierunku Turbacza.
Gorce z dziećmi – czy warto?
Góry Gorce dobrze sprawdzają się podczas rodzinnych wycieczek, ale wybór trasy trzeba dopasować do wieku i kondycji dziecka. Nie każdy wariant prowadzący na Turbacz będzie dobrym pomysłem dla najmłodszych.
Na krótszą wyprawę można rozważyć okolice Kowańca, Łapsowej Polany, Starych Wierchów, Magurek czy Koninek. Dobrym rozwiązaniem są również ścieżki edukacyjne, które pozwalają połączyć spacer z poznawaniem przyrody.
Ciekawą propozycją jest Dolina potoku Jaszcze, gdzie na około 8-kilometrowej ścieżce przygotowano 13 przystanków edukacyjnych. Po drodze poznajemy gorczańskie lasy, polany oraz historię Ochotnicy.
Poza klasycznymi szlakami górskimi można rozważyć także Bramę w Gorce w Waksmundzie. To centrum przyrodniczo-edukacyjne z 1300-metrową ścieżką edukacyjną, wieżami widokowymi, pawilonem edukacyjnym, tunelem podziemnym i atrakcjami dla dzieci. Obiekt znajduje się poza GPN.
Główny Szlak Beskidzki przez Gorce
Przez Gorce przebiega fragment Głównego Szlaku Beskidzkiego. Czerwone oznaczenia prowadzą przez rejon Starych Wierchów, Turbacza, Hali Długiej i Kiczory, a dalej w kierunku przełęczy Knurowskiej.
To fragment szczególnie ciekawy dla osób, które chcą przejść przez Gorce nie jako osobną wycieczkę na pojedynczy szczyt, ale jako część dłuższego trekkingu przez Beskidy. Oficjalne materiały GPN podają długość całego GSB na około 509 km.
Przyroda Gorców
Gorczański Park Narodowy utworzono w 1981 roku przede wszystkim dla ochrony wartościowych fragmentów puszczy karpackiej. Obszar parku ma około 7030 ha i obejmuje centralną część Gorców.
Podczas wędrówki można zobaczyć przede wszystkim buki, jodły i świerki, a na polanach charakterystyczne zbiorowiska roślinności łąkowej. Wiosną i latem zmienia się kolorystyka polan, natomiast jesienią Gorce pokazują zupełnie inne oblicze, gdy buczyny zaczynają zmieniać barwę.
Wśród zwierząt występujących w gorczańskich lasach są m.in. jeleń, dzik, wilk i ryś. W materiałach GPN znajdziemy również informacje o występowaniu niedźwiedzia oraz licznych gatunków płazów i ptaków.
Warto pamiętać, że obserwowanie dzikiej przyrody wymaga zachowania dystansu. Gorce nie są miejscem, w którym warto schodzić ze szlaku tylko po to, by podejść bliżej zwierzęcia.
Dolina Kamienicy, Papieżówka i Liberator
Jednym z najciekawszych obszarów przyrodniczo-kulturowych Gorców jest dolina Kamienicy.
Można tu połączyć spacer z poznawaniem historii regionu. W rejonie Papieżówki znajduje się schron odpoczynku związany z pobytami Karola Wojtyły w Gorcach. Obiekt jest obecnie wykorzystywany również edukacyjnie, a materiały GPN opisują jego związki z Janem Pawłem II.
Z kolei w dolinie potoku Jaszcze znajduje się Uroczysko Pamięci pod Przechybką, upamiętniające katastrofę amerykańskiego bombowca B-24 Liberator „California Rocket”, który rozbił się tutaj 18 grudnia 1944 roku. W miejscu katastrofy znajduje się pomnik wykonany z elementów związanych ze szczątkami samolotu.
Suhora i obserwatorium astronomiczne
Gorce mają też atrakcję, której nie spodziewałby się ktoś kojarzący pasmo wyłącznie z pieszymi szlakami.
Na Suhorze znajduje się Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Sama Suhora leży w rejonie szlaków prowadzących z Koninek przez Tobołów i Obidowiec w stronę Starych Wierchów.
To dobry przykład tego, jak różnorodne są atrakcje Gorców. Obok klasycznych tras na szczyty można tutaj znaleźć ścieżki edukacyjne, miejsca historyczne i obiekty naukowe.
Władysław Orkan i kulturowe Gorce
Gorce mają również bardzo silny związek z postacią Władysława Orkana, pisarza urodzonego w Porębie Wielkiej.
Z Niedźwiedzia na Turbacz prowadzi szlak związany z jego imieniem. Po drodze znajduje się Orkanówka, drewniana willa pisarza wybudowana w latach 1903–1906, w której obecnie mieści się jego Muzeum Biograficzne. Trasa prowadzi następnie przez obszar GPN w kierunku Turbaczyka i Czoła Turbacza.
To jeden z najlepszych przykładów tego, że historia Gorców nie kończy się na pasterstwie. Krajobraz tego pasma jest związany także z kulturą, literaturą i lokalną społecznością.
Gorce zimą
Gorce zimą zmieniają charakter. Letnie polany mogą być zasypane śniegiem, a proste latem przejścia wymagają zupełnie innego przygotowania.
W Gorczańskim Parku Narodowym turystyka narciarska może odbywać się wyłącznie po oznakowanych szlakach przeznaczonych do turystyki pieszej. Zimą trzeba również brać pod uwagę oblodzenia, zaspy, krótszy dzień i znacznie wolniejsze tempo.
Nie warto też oceniać zimowej trudności szlaku wyłącznie na podstawie jego letniego przebiegu. Te same kilometry mogą w śniegu oznaczać zupełnie inną wycieczkę.
Gorce na rowerze
Rowerem można poruszać się po wyznaczonych trasach GPN, ale nie po każdym szlaku pieszym.
Park dopuszcza turystykę rowerową w formie indywidualnej, w grupach do 5 rowerzystów, wyłącznie po odpowiednio oznakowanych trasach. GPN zaznacza również, że trasy rowerowe na jego terenie należą do trudnych i wymagają odpowiednich umiejętności.
Wśród udostępnionych tras znajdują się m.in. odcinki w dolinie Kamienicy, przez przełęcz Borek, w rejonie Koninek, Tobołowa oraz na fragmencie Głównego Szlaku Beskidzkiego.
Czy można wejść do GPN z psem?
Nie po każdym szlaku.
Na terenie Gorczańskiego Parku Narodowego wyznaczono konkretne odcinki, na których można wędrować z psem prowadzonym na smyczy. Należą do nich m.in. fragment czerwonego szlaku Rabka – Stare Wierchy – Turbacz – Zielenica, odcinek niebieskiego szlaku w dolinie Kamienicy oraz zielony szlak Koninki – Tobołów – Obidowiec – Stare Wierchy.
Nie wystarczy więc sprawdzić, czy dana trasa „jest w Gorcach”. Trzeba ustalić, czy jej przebieg wchodzi na teren GPN i jakie zasady obowiązują na konkretnym odcinku.
Poza obszarem parku możliwości jest więcej, ale również wtedy pies powinien być prowadzony w sposób, który nie powoduje zagrożenia dla innych osób ani zwierząt.
Gdzie można biwakować w Gorcach?
Na terenie Gorczańskiego Parku Narodowego wyznaczono miejsca biwakowe Trusiówka i Oberówka. Nie oznacza to możliwości rozstawienia namiotu w dowolnym miejscu na terenie GPN.
Poza granicami parku, w sezonie letnim, działają natomiast Studenckie Bazy Namiotowe Gorc i Lubań. GPN podaje, że bazy te funkcjonują w lipcu i sierpniu.
To ważne rozróżnienie, ponieważ w internecie nazwy baz namiotowych i miejsc biwakowych bywają używane zamiennie, choć formalnie chodzi o różne miejsca i różne zasady.
Gorce termy. Termy Gorce w Porębie Wielkiej
Po górskiej wycieczce można zaplanować odpoczynek w Termach Gorce w Porębie Wielkiej. Kompleks znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie Gorczańskiego Parku Narodowego, pod adresem Poręba Wielka 875.
Najważniejszą częścią obiektu jest basen z solanką o temperaturze 37°C. W Strefie Relaksu dostępne są również jacuzzi, sauna fińska, sauna na podczerwień oraz grota solna. Kompleks jest obecnie otwarty przez cały tydzień w godzinach 9:00–22:00, choć przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny, ponieważ obiekt zastrzega możliwość zmian w święta i podczas przerw technicznych.
Termy Gorce dobrze sprawdzają się jako uzupełnienie wycieczki w rejonie Poręby Wielkiej, Koninek i doliny Kamienicy. Nie są częścią GPN, ale ich lokalizacja sprawia, że łatwo połączyć górski dzień z odpoczynkiem w wodzie.
Brama w Gorce i inne atrakcje
Nie wszystkie atrakcje Gorców związane są z wysokimi szczytami.
Brama w Gorce w Waksmundzie to centrum przyrodniczo-edukacyjne skierowane m.in. do rodzin. Główną atrakcją jest około 1300-metrowa ścieżka edukacyjna prowadzona nad ziemią, ale na miejscu znajdują się również wieże widokowe, pawilon edukacyjny, tunel podziemny, park linowy i plac zabaw.
Z kolei osoby zainteresowane historią mogą połączyć wycieczkę z odwiedzeniem Orkanówki, Papieżówki czy miejsc związanych z dawnym pasterstwem.
Dzięki temu Gorce pozwalają ułożyć wyjazd nie tylko wokół klasycznego schematu „parking – szczyt – zejście”, ale także wokół przyrody, historii i lokalnej kultury.
Jak zaplanować wycieczkę w Gorce?
Przy pierwszej wyprawie warto zacząć od wyboru rejonu, a dopiero później konkretnego szczytu.
Jeżeli zależy Ci na Turbaczu, dobrym punktem startowym mogą być Koninki, Stare Wierchy, Konina albo okolice Lubomierza.
Jeżeli chcesz zobaczyć wieżę widokową na Gorcu, naturalnym wyborem jest Lubomierz-Rzeki.
Na Magurki warto wybrać się od strony Ochotnicy Górnej i połączyć wejście ze ścieżką edukacyjną Dolina potoku Jaszcze.
Z kolei Lubań jest dobrym celem dla osób zainteresowanych rozległą panoramą na południe i połączeniem wycieczki z rejonem Jeziora Czorsztyńskiego oraz Pienin.
Przed wyjściem trzeba również sprawdzić aktualne warunki na szlaku i zasady obowiązujące na terenie GPN. W parku można poruszać się wyłącznie po udostępnionych szlakach i ścieżkach.
Gorce – kiedy warto je odwiedzić?
Każda pora roku ma tutaj swój charakter.
Wiosną szczególnie atrakcyjne są gorczańskie polany i budząca się do życia przyroda. Latem najłatwiej zaplanować dłuższe wycieczki grzbietowe i korzystać z szerokiej sieci szlaków. Jesienią Gorce zyskują wyjątkowe kolory dzięki buczynom. Zimą pojawiają się zupełnie inne warunki, dlatego potrzebne jest odpowiednie przygotowanie.
Na wycieczkę warto wybierać pogodny dzień, szczególnie wtedy, gdy zależy nam na panoramach. Widoki z Gorca, Lubania, Magurek czy gorczańskich polan potrafią być znakomite, ale przy niskiej podstawie chmur najważniejsze pasma mogą całkowicie zniknąć.
Gorce – co warto zobaczyć?
Gorce nie sprowadzają się do jednego szczytu. Ich największą zaletą jest różnorodność, która pozwala dopasować trasę do własnego pomysłu na dzień w górach.
Najważniejsze punkty, które warto mieć na swojej mapie, to:
- Turbacz i Hala Długa,
- Gorc i wieża widokowa,
- Lubań i jego wieża,
- Magurki i dolina potoku Jaszcze,
- Kudłoń i dolina Kamienicy,
- Jaworzyna Kamienicka,
- Stare Wierchy,
- Łapsowa Polana i Koliba na Łapsowej Polanie,
- Maciejowa i Bacówka PTTK,
- Orkanówka,
- Papieżówka,
- Suhora i obserwatorium astronomiczne,
- Termy Gorce w Porębie Wielkiej,
- Brama w Gorce w Waksmundzie.
Największym atutem pasma pozostaje jednak to, że większość tych miejsc można połączyć w dłuższe trasy. Raz możemy zaplanować krótką wycieczkę na punkt widokowy, innym razem przejść przez kilka polan i szczytów w ciągu jednego dnia.
Informacje praktyczne
| Informacja | Dane |
|---|---|
| Pasmo | Gorce, Beskidy Zachodnie |
| Najwyższy szczyt | Turbacz – 1310 m n.p.m. |
| Park narodowy | Gorczański Park Narodowy |
| Powierzchnia GPN | około 7030 ha |
| Najważniejsze miejscowości | Poręba Wielka, Niedźwiedź, Koninki, Lubomierz, Ochotnica, Nowy Targ, Rabka-Zdrój |
| Popularne punkty startowe | Koninki, Lubomierz-Rzeki, Stare Wierchy, Konina, Kowaniec, Ochotnica |
| Wieże widokowe | Gorc, Lubań, Magurki |
| Najbardziej znane schronisko | Schronisko PTTK na Turbaczu |
| Ważna trasa długodystansowa | Główny Szlak Beskidzki |
| Miejsca biwakowe GPN | Trusiówka, Oberówka |
| Sezonowe bazy namiotowe poza GPN | Gorc, Lubań |
| Termy | Termy Gorce, Poręba Wielka |
GPN udostępnia szczegółowe informacje o przebiegu szlaków, zasadach poruszania się z psem i rowerem oraz miejscach biwakowych na swojej stronie.
Gorce – podsumowanie
Gorce są pasmem, w którym największą rolę gra nie wysokość, lecz krajobraz i możliwość swobodnego układania tras. Turbacz daje najważniejszy cel dla pierwszej wizyty, ale równie dobrze można skierować się na Gorc, Kudłoń, Kiczorę, Jaworzynę Kamienicką, Lubań czy Magurki.
Do tego dochodzą Hala Długa, Łapsowa Polana, Świnkówka, dolina Kamienicy, Papieżówka, Orkanówka i Suhora, a poza klasycznymi szlakami także Brama w Gorce i Termy Gorce.
Właśnie dlatego warto patrzeć na Gorce jak na całe pasmo, a nie wyłącznie jako drogę na Turbacz. Mapa szybko pokazuje, jak wiele różnych wycieczek można zaplanować na tym stosunkowo niewielkim obszarze.
Fot. ilustracji Jerzy Opioła via Wikipedia, CC BY-SA 3.0
Może Cię także zainteresować:
- Turbacz – Poznaj najważniejsze szlaki!
- Przełęcz Knurowska – brama do serca Gorców
- Kudłoń – najważniejsze informacje o czwartym najwyższym szczycie Gorców
- Koliba na Łapsowej Polanie – schronisko w Gorcach. Szlak z Nowego Targu
- Przełęcz Przysłop – idylliczny zakątek między Gorcami a Beskidem Wyspowym
